Z nieco ponad 14,5 milionów Polaków zapisanych do OFE już 900.000 zadeklarowało pozostanie w OFE (stan na 24.07.2014). Na podjęcie decyzji mamy czas do końca lipca. To już ostatnie dni. Postanowiłem podsumować o czym tak naprawdę decydujemy i jeszcze raz przybliżyć czym jest konto ZUS, subkonto ZUS oraz rachunek w OFE.

Do 31 lipca musimy zdecydować: ZUS czy OFE+ZUS

A dokładniej: subkonto w ZUS czy subkonto w ZUS plus rachunek w OFE. Decyzja dotyczy tylko II filaru.

Nasza decyzja dotyczy wyłącznie przyszłych składek. Czyli tego gdzie odprowadzane będzie 7,3% naszego wynagrodzenia. Dotychczas zebrane środki w OFE pozostają bez zmian. W 2013 roku 51,5% tych środków Rząd przesunął na subkonto ZUS bez pytania o naszą zgodę 🙂 – ale 48,5% nadal tam pozostaje. Szczęśliwie środki te zostały przeniesione na subkonto ZUS a nie na konto ZUS (różnice tłumaczyłem wcześniej). Bez zmian pozostaje także 12,22% przekazywane na konto ZUS (I filar).

zus-ofe-decyzja

O ZUS i OFE pisano już wiele – postanowiłem jeszcze raz przybliżyć te tematy dodając kilka rzadko poruszanych w publikacjach informacji.

Trzy filary emerytury

W polskim systemie emerytalnym na nasze emerytury składają się tak zwane trzy filary:

Pierwszy filar (obowiązkowy): konto ZUS, na które pobierana jest składka w wysokości 12,22% wynagrodzenia brutto

Drugi filar (obowiązkowy): subkonto ZUS + OFE, na które pobierana jest składka w łącznej wysokości 7,3% wynagrodzenia brutto

Trzeci filar (dobrowolny): wszelkie formy dodatkowego oszczędzania/ inwestowania na cele emerytalne począwszy od wkładania pieniędzy do szuflady, poprzez obligacje, fundusze, akcje, złoto po nieruchomości czy zabytkowe samochody

Często stosuje się uproszczenie informujące że I filar to ZUS a drugi filar to OFE. W rzeczywistości jest konto ZUS (I filar) i subkonto ZUS (będące częścią lub całością drugiego filaru łącznie z OFE). Warto wiedzieć (patrz powyższa lista), że w rzeczywistości jest nieco inaczej – i ma to znaczenie przy analizie wysokości emerytur.

Dziś nie czas na szczegółowy wykład na temat funkcjonowania tych instytucji. Do podjęcia świadomej decyzji potrzebne są fakty – i w mojej ocenie każdego z nas powinny interesować także fakty liczbowe. Czyli jakich zysków można spodziewać się po każdym składniku obowiązkowego systemu emerytur.

Tegoroczna dyskusja dotyczy wyłącznie dwóch pierwszych filarów – czyli ZUS i OFE – i tylko tymi tematami zajmuję się w artykule.

Pierwszy filar (czyli konto w ZUS)

Konto ZUS – to wirtualne konto, na którym ‚zapisywane’ są środki tam wpłacane. Tych pieniędzy oczywiście tam fizycznie nie ma – są przeznaczane na wypłaty bieżących emerytur. Stopa zwrotu zależy od ‚wskaźnika przypisu składek’ – czyli od tego jak wiele osób i jak wysokie składki odprowadza do systemu. W skrócie im lepiej w gospodarce (i płacach) oraz im więcej osób odprowadza składki tym wyższy wskaźnik waloryzacji.

Drugi filar (subkonto w ZUS + OFE lub samo subkonto w ZUS)

Subkonto ZUS – to także wirtualne konto, na którym ‚zapisywane’ są środki tam wpłacane.  Stopa zwrotu zależy od ‚średniego nominalnego wzrostu PKB’ – czyli od tego jak rozwija się gospodarka. W skrócie im lepiej w gospodarce tym wyższy wskaźnik waloryzacji na tym subkoncie. Subkonta istnieją od 2011 roku (wcześniej cały drugi filar to było OFE)

Rachunek w OFE – to realne konto, na którym towarzystwa emerytalne zarządzają naszymi pieniędzmi inwestując je na rynku kapitałowym. Tu nie ma gwarancji zysku – ale w długim okresie nie sposób wyobrazić sobie straty w tych inwestycjach. Tu nie ma waloryzacji – wynik zależy od wyniku inwestycyjnego OFE do którego jesteśmy zapisani. Ryzyko dużych błędów inwestycyjnych spowodowanych zbyt agresywnym inwestowaniem zostało zminimalizowane przez ‚gwarantowaną stopę zwrotu’ – jeżeli któreś OFE uzyska bardzo słaby wynik – musi dopłacić i wyrównać z własnych środków wartość brakującą do określonego w ustawie poziomu – dlatego też wyniki różnych OFE nie są mocno zróżnicowane.

Dziedziczenie składek emerytalnych

To rzadko poruszany temat – warto go w skrócie przybliżyć.

[tr-shareit ]Warto wiedzieć: środki z I filaru nie są dziedziczone. tylko środki z II filaru są dziedziczone (zarówno te w OFE jak i te na subkoncie ZUS). Zasady dziedziczenia dokładnie określają ustawy – w uproszczeniu: w razie śmierci połowa środków z II filaru jest zapisywana na koncie emerytalnym małżonka (jeżeli była wspólność majątkową), a druga połowa jest wypłacana uposażonym / spadkobiercom.[/tr-shareit]

Czyli nie jest tak, że zgromadzony przez lata kapitał emerytalny jest dziedziczony oraz że warto zainteresować się tematem dziedziczenia. Aby wypłacić środki należne w przypadku śmierci właściciela rachunku emerytalnego to spadkobiercy muszą zgłosić się do OFE. Na dziś ponad 2 miliony złotych czekają i nikt się po nie nie zgłosił. Warto uświadomić rodzinę.

W końcu i tak wszystko trafi do ZUS…

Autorzy reformy zadbali o to wprowadzając tak zwany suwak bezpieczeństwa oraz powiązaną zasadę wedle której na 10 lat przed emeryturą nic już nie jest wpłacane do OFE.

reformareforma2

Osoby, którym do emerytury pozostało mniej niż 10 lat nie mają potrzeby dokonywać wyboru. I tak całość nowych składek będzie wpłacana do ZUS (na konto i subkonto) a środki zgromadzone w OFE będą stopniowo przesuwane na subkonto ZUS w kolejnych latach.

O czym tak naprawdę decydujemy?

  • Decydujemy o tym gdzie będzie przekazywane 2,92% naszych zarobków brutto (gdzie 2,92% stanowi 15% całej 19,53% kwoty odprowadzanej do systemu emerytalnego)
  • Patrząc na stopy zastąpienia oraz prognozowane wysokości emerytur wybór ZUS czy OFE+ZUS to wybór między ‚bardzo niską emeryturą’ a ‚bardzo niską emeryturą’,
  • Od strony rynków kapitałowych – pozostanie z częścią środków z OFE pomaga rynkom kapitałowym – są to faktycznie inwestowane pieniądze a nie zapisy na wirtualnym koncie
  • Im bliżej do emerytury tym decyzja ma coraz mniejszy wpływ na wysokość emerytur

Jak dokonać wyboru?

Jeżeli chcemy aby całość naszych składek emerytalnych trafiała do ZUS (konto i subkonto) – wtedy nie musimy robić nic.

Jeżeli chcemy aby te 2,92% naszych dochodów trafiało jednak do OFE zamiast na subkonto w ZUS musimy coś zrobić. Konieczne jest wypełnienie stosownego formularza (nazywanego żartobliwie źółtymi papierami). Oświadczenie o pozostaniu w OFE można pobrać na tej stronie i wysłać pocztą na adres dowolnego oddziału ZUS (adresy dostępne tutaj). Dokument można też wypełnić w oddziałach ZUS lub za pośrednictwem elektronicznego systemu PUE lu ePUAP.

Decyzję musimy podjąć do 31 lipca 2014 roku.

Przy wysyłce pocztą liczy się data stempla pocztowego (dotyczy listów wysłanych z Polski).

Przewidziano kolejne okienka transferowe – decyzję tę możemy podjąć w okresie kwiecień-lipiec 2016 roku, a potem co 4 lata.

UDOSTĘPNIJ

3 KOMENTARZE

  1. Dziękuje Remigiuszu za wyjaśnienie na czym polega system emerytalny w tak prosty i przystępny sposób.

    Interesuje mnie jeszcze bardziej z czystej ciekawości czy można stworzyć jakąś strategie inwestycyjną w OFE i uzyskiwać znacznie lepszy wynik analogicznie do funduszy inwestycyjnych. Teoretycznie można je zmieniać jednak aby to miało sens ich specyfikacja inwestycyjna musiałaby być inna a nie ma czegoś takiego jak OFE akcji, obligacji … itp.

    W teorii poszczególne strategie OFE powinny być lepsze/gorsze w zależności od sytuacji na rynku. Z drugiej strony bezpłatnie można zmieniać raz na dwa lata co pewnie z praktycznego punktu widzenia niweczy sens częstych zmian.

    pozdrawiam,
    Aleksander Kiliński
    autor bloga:
    AleksanederKilinski.TK

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here