Blog Ustawa antylichwiarska

Jak oprocentowane są pożyczki (czy są zgodne z ustawą antylichwiarską)

Pełną listę artykułów dotyczących ustawy antylichwiarskiej znajdziesz na tej stronie.

Na tej stronie podaję przykłady oprocentowania pożyczek bankowych i pozabankowych. Odpowiadam też na pytanie: Czy pożyczki pozabankowe są drogie? I dlaczego muszą tyle kosztować


Porównanie oprocentowania kredytów/pożyczek

Poniżej przykład (nie są to konkretne przykłady pożyczek – to diagram obrazujący zasady i porównanie kosztów pożyczek). Na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Które zakładają przy pożyczkach do 1 roku maksymalne koszty dodatkowe na poziomie 55%. Nowelizacja zakładała, że będzie to maksymalnie 45% (to jeszcze większość firm chwilówkowych udźwignie). Gdyby ustawa zmieniła limit na 20% to żadna firma typowo chwilówkowa nie będzie udzielać nowych pożyczek – bo to się biznesowo nie będzie opłacać.

Diagram nie uwzględnia pożyczek promocyjnych (z zerowym oprocentowaniem) – nawet firmy chwilówkowe mają ofertę “pierwsza pożyczka za darmo” – która faktycznie jest za darmo.

Oczywiście w każdym z przykładów mogą być rozbieżności – mogą być ‘chwilówki ratalne’ z oprocentowaniem dla pożyczkobiorcy łącznym jedynie kilka procent. Tak samo jako pożyczki bankowe z prowizją większą niż 15%. Są też oferty firm pożyczkowych gdzie oprocentowanie wynosi 0% a jest tylko opłata wstępna np. 20-30%.


Jakie jest oprocentowanie kredytów w bankach?

Często przed zainwestowaniem w biznesy pożyczkowe inwestorzy pytają – “ale kto bierze takie pożyczki skoro w bankach oprocentowanie pożyczek jest na kilka procent?”.

  • Jeżeli ktoś nie brał pożyczek gotówkowych w banku to często (błędnie) patrzy na pożyczki przez pryzmat posiadanego kredytu hipotecznego oprocentowanego na kilka procent.
  • Ale to inne pożyczki są. Tu rozmawiamy o pożyczkach gotówkowych. Nie hipotecznych.
  • Banki w reklamie często pokazują bardzo atrakcyjne pożyczki – np. bez opłaty wstępnej z oprocentowaniem np. 5%. A gdy przechodzimy do szczegółów to okazuje się, że kończy się to oprocentowaniem zbliżonym do 10% rocznie plus prowizja kilka do kilkunastu procent.
  • Wystarczy zalogować się do swojego banku i spróbować złożyć wniosek o pożyczkę gotówkową aby przekonać się że koszty to nie jest kilka procent.
  • Bank może sobie pozwolić na niższe opłaty wstępne – ponieważ pożyczek udziela klientom, którzy mają bardzo dobrą sytuację finansową i bardzo dobry skoring kredytowy
  • Generalnie banki są bardzo ostrożne w udzielaniu kredytów. Pośrednio dlatego tak wiele osób zaciąga pożyczki w firmach pożyczkowych

Jakie jest oprocentowanie pożyczek pozabankowych?

W terminologii którą stosuję pożyczką pozabankową nazywam coś co jest faktycznie pożyczką ale spłacaną przez 6-24 miesięcy. Lub dłużej. Kwoty pożyczek od kilku do kilkudziesięciu tysięcy najczęściej. Czasem więcej (ale to już raczej dla przedsiębiorców, nie dla osób fizycznych).

To najczęściej pożyczki roczne i dwuletnie. Oprocentowanie zgodne z obowiązującą ustawą:

  • oprocentowanie 10% w skali roku
  • opłata wstępna dla 1-rocznych najczęściej od kilkunastu% do 40-45%
  • dla dwuletnich opłata wstępna może wynosić nawet ponad 80% (ale jest spłacana w ratach przez 2 lata)

A co w przypadku gdy ktoś nie ma zdolności kredytowej w banku? A jednocześnie potrzebuje pożyczyć pieniądze? Wtedy musi pożyczyć je gdzie indziej.

  • Na szczęście są legalnie działające firmy pożyczkowe (wpisane przez KNF na listę firm uprawnionych do takiej działalności i podlegających nadzorowi), które pożyczają pieniądze osobom, które nie dostaną kredytu w banku
  • Taki Klient to większe ryzyko – więc firmy te potrafią weryfikować Klienta czasem dokładniej niż robi to bank.
  • Jeżeli sytuacja Klienta jest bardzo trudna to firma pożyczkowa (mówimy tu o mojej terminologii) nie udzieli klientowi pożyczki z uwagi na zbyt duże ryzyko – i wtedy Klient może jeszcze próbować w firmie udzielającej chwilówki
  • Pożyczki te są oczywiście droższe niż w bankach. Po prostu wyższa opłata wstępna zabezpiecza statystyczne ryzyko niespłacalności
  • Jeżeli są to pożyczki typu nie-chwilówki – czyli pożyczki 1 lub 2 letnie – to wysoka prowizja rozkłada się na wiele miesięcy i łatwiej taką pożyczkę spłacić niż gdyby trwała 3 tygodnie
  • Czasem pożyczki są dodatkowo zabezpieczone – np. na samochodach

Jakie jest oprocentowanie chwilówek?

W terminologii którą stosuję chwilówką nazywam coś co bardzo krótkoterminową pożyczką (krótszą niż 6 miesięcy, najczęściej trwającą miesiąc, dwa). Dodatkowo często jest to pożyczka o bardzo małej wartości.

  • Oprocentowanie zgodnie z ustawą na dziś to 10% rocznie
  • Opłaty dodatkowe najczęściej zbliżone do maksymalnych limitów czyli do 55% (pożyczka krótsza niż rok)

Chwilówka sama w sobie nie powinna mieć negatywnego skojarzenia. To po prostu krótkoterminowa pożyczka, często taka na ‘do wypłaty’ na małą kwotę. Chwilówka nie jest lichwą. Jest udzielana zgodnie z przepisami.

  • To pożyczki o bardzo krótkim czasie trwania (tydzień, miesiąc, dwa miesiące). Z uwagi na wysoką opłatę wstępną którą trzeba oddać w krótkim czasie są bardziej dotkliwe dla domowych budżetów pożyczkobiorców. Często traktowane jako pożyczka ‘do najbliższej wypłaty’. Weryfikacja jest też uproszczona – trudno przeprowadzać szczegółowe weryfikacje przy pożyczce na 300 zł. Na pewno są firmy gdzie pożyczkę dostaje się na przysłowiowy dowód osobisty.
  • Niestety z uwagi na duże ryzyko niespłacalności i kosztowne sprawdzanie wiarygodności Klienta są to z reguły najdroższe pożyczki na rynku. Ale jest na nie olbrzymie zapotrzebowanie – niestety wiele osób w Polsce nie ma zdolności (np. brak dochodów, lub brak dochodów jawnie zgłoszonych, zaległości w spłatach innych kredytów) i wtedy ani bank ani zwykła firma pożyczkowa nie udzieli finansowania. Pozostają chwilówki.

Czy chwilówki i pożyczki pozabankowe są drogie?

Na pewno są droższe niż pożyczki udzielane przez banki. Ale takie muszą być – ponieważ kierowane są do osób, które w banku pożyczki nie dostaną. A firma pożyczkowa udzielająca takich pożyczek lub chwilówek nie jest instytucją charytatywną i bazując na statystyce spłacalności udzielanych pożyczek tak ustawia poziom opłaty wstępnej aby było to dla firmy zyskowne nawet przy zwiększonym od normy procencie pożyczek/chwilówek niespłaconych lub wyłudzonych.

Czyli – są droższe. Ale jeżeli klient firmy pożyczkowej nie dostanie pożyczki w banku to musi to zrozumieć.


A co z pożyczkami na RRSO w wysokości np 500%?

Nieszczęsne i w praktyce ‘głupie‘ i całkiem niezrozumiałe dla większości osób w Polsce, w tym pożyczkobiorców RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) zamiast pomagać tylko szkodzi.

No bo jak nazwać pożyczkę, przy której widzimy RRSO=500%! Od razu pojawiają się komentarze że to lichwa, że to przecież znacznie więcej niż mówi ustawa i dlaczego ktoś pożyczając 1000 zł ma spłacać 500% opłat czyli razem 6.000 zł.

W ten sposób bowiem interpretowane jest w społeczeństwie RRSO. Wśród osób prywatnych to można jeszcze zrozumieć, ale gdy dziennikarze lub politycy w ten sposób to interpretują to mamy poważny problem…

A tak nie jest.

Przykład pożyczki w banku nas RRSO 200%

A jest to miesięczna pożyczka 1000 zł z oprocentowaniem 8,50% i prowizją 15,30%.

  • Całkowity koszt pożyczki to 169,37 zł czyli około 17% pożyczonej kwoty.
  • Dlaczego 17% a nie 8,5% + 15,3%? Ponieważ 8,5% to oprocentowanie w skali roku a pożyczka jest na miesiąc, więc odsetek zapłaci się nieco mniej niż 1/12 tej wartości.
  • Czy to jest lichwa? A RRSO wyniosło 200% ????

W dużej części afera o lichwę w firmach pożyczkowych bierze się z błędnego rozumienia RRSO na poziomie 300-800% czy więcej, co wcale nie oznacza, że ktoś musi oddać kilka razy więcej niż pożyczył!

Inny przykład:

  • pożyczka 1.000 zł na 1 miesiąc, oprocentowanie 10% i opłata wstępna 25%. Do spłaty jest raptem nieco ponad 25% więcej niż pożyczono – ale RRSO wynosi astronomiczne: 3387%

Na co patrzy Klient firmy pożyczkowej?

I dlaczego czasem nie jest to poziom oprocentowania

Klient firmy pożyczkowej to najczęściej klient, który nie dostaje pożyczki w banku. W przypadku pozabankowych pożyczek 12 lub 24 miesięcznych osoby te czasem nie patrzą na oprocentowanie (wiedzą że muszą zapłacić wysokie koszty i rozumieją dlaczego). Patrzą na wysokość raty – czy ta rata mieści się w budżecie domowym (co zresztą skrupulatnie weryfikują firmy pożyczkowe).

Z ciekawostek:

  • czasami np. młode i świetnie zarabiające osoby wolą zabrać pożyczkę przez internet z firmą pożyczkową, płacąc więcej niż gdyby to było w banku. ALe dla nich liczy się czas i np. chęć aby wymarzony produkt mieć już teraz (np. nowy sprzęt elektroniczny). Z uwagi na swoje wysokie dochody przy relatywnie małych zakupach są w stanie przepłacać na opłatach pożyczki oszczędzając czas który musieliby spędzić w banku…

 

O autorze

Remigiusz Stanisławek

Witaj, z tej strony Remigiusz. Od 2006 roku uczę jak świadomie korzystać z funduszy inwestycyjnych i produktów inwestycyjnych. Czasem opiszę jakąś aferę :) Fundusze to nie lokata. To inwestycja. A inwestycją trzeba zarządzać. Ale wystarczy odrobina podstawowej wiedzy aby skutecznie inwestować. Jeżeli Twoje pieniądze są dla Ciebie ważne - może warto poświęcić im nieco więcej czasu?

Zostaw komentarz