Blog Ustawa antylichwiarska

Ustawa antylichwiarska – uporządkujmy wiedzę – podstawowe definicje

Pełną listę artykułów dotyczących ustawy antylichwiarskiej znajdziesz na tej stronie.

Na temat ustawy antylichwiarskiej nie można rozmawiać nie mając sprecyzowanych pojęć, które często potocznie są błędnie interpretowane.


Czym pożyczka różni się od kredytu?

Słowo kredyt zarezerwowane jest dla banków. Dlatego w przypadku ofert firm pożyczkowych pojawia się wyłącznie sformułowanie: pożyczka. Pożyczka to to samo co kredyt. Firmy pożyczkowe nie będące bankami nie mogą używać słowa kredyt. Elementem działalności firm pożyczkowych (i banków) są także pożyczki ratalne. Jeżeli pożyczka ma charakter gotówkowy (wypłata pieniędzy) to regulowana jest przepisami kredytu konsumenckiego. Natomiast każda pożyczka jest umową cywilną regulowaną przez kodeks cywilny.


Co to jest parabank?

Pojęcie to ma potocznie wydźwięk negatywny. Co jest oczywiście błędne.

Parabank to podmiot prowadzący działalność charakterystyczną dla banków w oparciu o inne przepisy niż Prawo bankowe. Działalność instytucji parabankowych uzupełnia system banków komercyjnych i spółdzielczych.

Firmy pożyczkowe są więc parabankami – ponieważ wykonują czynność udzielania pożyczek (odpowiednika bankowych kredytów). I określenie parabank nie powinno mieć tu konotacji negatywnych.


Co to jest firma pożyczkowa?

Firma wpisana do rejestru Instytucji Pożyczkowych prowadzonego przez KNF (wymóg ten nie dotyczy firm udzielających pożyczek wyłącznie przedsiębiorcom). Firma taka musi udzielać pożyczek pozabankowych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli tego nie robi – są przewidziane dotkliwe sankcje prawne.

Sam wpis do rejestru nie gwarantuje uczciwości firmy. Ale gdyby działała nieuczciwie to szybko KNF się o tym dowie ze skarg osób korzystających z takiej oferty.


Rejestr firm (instytucji) pożyczkowych w KNF

Jest to rejestr prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego. Rejestr firm pożyczkowych znajdziesz na tej stronie. Rejestr wprowadzono wraz z nowelizacją ustawy o kredycie konsumenckim w 2017 roku. Wpis do rejestru dla nowych i obecnych firm pożyczkowych jest wymagany od 22 stycznia 2018 roku.

Warto podkreślić – że jest to tylko rejestr. KNF nie weryfikuje tych firm – jedynie wymaga wpisu do rejestru.

Natomiast do rejestru mogą trafić wyłącznie firmy spełniające określone kryteria. Najważniejsze to: działalność w formie spółki, z kapitałem zakładowym minimum 200.000 zł i niekaralność właścicieli.

Nie będąc w rejestrze nie można udzielać pożyczek dla konsumentów. Czyli z zasady każda taka działalność jest nielegalna.

Co nie znaczy że wszyscy się do tego stosują. Nadal przeczytamy o lichwiarskich umowach pożyczek, które oferowane są przez firmy spoza rejestru ale też przez osoby prywatne żerujące na niewiedzy pożyczkobiorców – ponieważ tak naprawdę samo oferowanie pożyczek przez osoby prywatne nie będące firmą (do tego wpisaną do rejestru) jest nielegalne. Ale ‚szara i czarna strefa’ nie zna próżni – i próbuje wykorzystać luki w prawie na wiele sposobów.


Co to jest chwilówka?

Nie jest to pojęcie w jakikolwiek sformalizowane więc może być używane na wiele sposobów i różnie interpretowane. Często błędnie – podobnie jak parabank – chwilówka jest uznawana za coś złego

  • Ja chwilówkami nazywam pożyczki o małej wartości i krótkim czasie trwania. Będzie to np. tygodniowa pożyczka na 200 zł, miesięczna pożyczka na 500 zł czy też 3 miesięczna pożyczka 5000 zł. Nie ma znaczenia czy taką pożyczkę udziela bank czy też firma pożyczkowa
  • Chwilówka wcale nie musi oznaczać pożyczki oferowanej osobom w bardzo trudnej sytuacji czy też bez zdolności kredytowej! Choć oczywiście to większość tego segmentu pożyczek. Ale są też krótkoterminowe pożyczki zakupowe – gdzie klient chce szybko zakupić jakiś towar i zapłaci za niego po otrzymaniu pensji

Jakie są rodzaje pożyczek?

Podziałów może być wiele.

  • Wartość: np krótkoterminowe chwilówki – kwotowo kilkaset złotych, pożyczki małych wartości (kilka tys zł) itp
  • Komu wypłacana: Wypłacany dla Klienta (pożyczka) lub wypłacany dla sprzedawcy / producenta / usługodawcy (np. zakupy ratalne)
  • Czas trwania: chwilówki (do 3 miesięcy), krótkoterminowe (do roku) średnioterminowe: rok/dwa, długoterminowe ponad 2 lata z reguły do 5 lat, rzadko więcej
  • Sytuacja finansowa Klienta: ma zdolność kredytową w banku / nie ma zdolności kredytowej

Na pewno można zaproponować jeszcze kilka innych


Firmy lichwiarskie – czyli co tak naprawdę ma zniwelować ustawa?

Pojęcie lichwy doskonale definiuje Wikipedia:

Lichwa – udzielanie nieetycznych pożyczek, z uwagi na zawyżone odsetki lub inne opłaty, w wyniku czego następuje nieuczciwe wzbogacenie się pożyczkodawcy. Lichwa jest uważana za instytucję nieetyczną, której istotą jest czerpanie korzyści ze słabszej pozycji finansowej dłużnika.

Legalnie działające firmy pożyczkowe udzielające pożyczek pozabankowych oraz chwilówek działają według przepisów i ustawowych limitów i to nie są instytucje lichwiarskie. Oczywiście mogą być przypadki naruszeń – ale wtedy do gry wchodzi kodeks karny.

Lichwa to już wejście do szarej / czarnej strefy. Narzucając bardzo wysokie koszty, przekraczające limity ustawowe poprzez ‚sprytne’ formułowanie umów i wykorzystując luki w prawie…

O autorze

Remigiusz Stanisławek

Witaj, z tej strony Remigiusz. Od 2006 roku uczę jak świadomie korzystać z funduszy inwestycyjnych i produktów inwestycyjnych. Czasem opiszę jakąś aferę :) Fundusze to nie lokata. To inwestycja. A inwestycją trzeba zarządzać. Ale wystarczy odrobina podstawowej wiedzy aby skutecznie inwestować. Jeżeli Twoje pieniądze są dla Ciebie ważne - może warto poświęcić im nieco więcej czasu?

Zostaw komentarz