Archiwum

Strategie inwestowania na rynku funduszy inwestycyjnych ? na co zwracać uwagę

Firma Opiekun Inwestora jako pierwsza wprowadziła w 2008 roku na rynek usługę systemu powiadomień e-mail/SMS umożliwiającą budowę własnych strategii inwestowania rozszerzoną później o mozliwość korzystania z predefiniowanych strategii – także dla inwestycji krótkoterminowych.

Od roku 2009 na rynku pojawiają się różne strategie inwestowania. Oparte o różne zasady. Wyniki – z moich obserwacji i szczątkowych danych, które te strategie udostępniają są do siebie zbliżone. Niestety – sposób prezentacji tych wyników pozostawia dużo do życzenia – i rozbieżności w prezentowanych wynikach w porównaniu do np. strategii dostępnych w portalu Opiekun Inwestora są znaczne.

O tym dlaczego dla strategii „Opiekun Zysków 10/15”, publikujemy wyniki na poziomie 8-15% a nie 25% pisałem w poprzednich artykułach. Reklamowe 25% nie uwzględnia po prostu kosztów, podatku ani wpływu inflacji.

Na co zwrócić uwagę wybierając strategię

Publikowany wynik powinien być wynikiem netto, nie brutto

Czyli uwzględniać wszystkie elementy mające wpływ na wartość wypracowanego zysku.

Wyniki strategii podaje się w oparciu o dane historyczne. Wyniki te powinny uwzględniać następujące elementy mające duży wpływ na wynik inwestycji.

Podatek od zysków kapitałowych (19%)
Pobierany albo na końcu inwestycji (w przypadku inwestowania w polisie inwestycyjnej lub parasolu funduszy) lub przy każdej zmianie między funduszami.
W przypadku analizy na podstawie parasola funduszy
Powinny być podane wyniki na przykładzie nie tylko najlepszego parasola, ale także na przykładzie najgorszego oraz przeciętnego. Wynik w oparciu o „najlepszy” parasol funduszy jest mało wiarygodny.
W przypadku polisy inwestycyjnej
Powinien uwzględniać koszty związane z takim produktem, a na końcu inwestycji także podatek.

Przeprowadzone przez Opiekuna Inwestora obliczenia wykazują iż uwzględnienie podatku (lub kosztów polisy i podatku) zmniejsza znacząco zysk. Na przykładzie strategii „Opiekun Zysku” – z 25% średniorocznie samo uwzględnienie podatku zmniejszyło zysk do 15% średniorocznie.

Dobrze aby wyniki podane były zarówno dla polisy inwestycyjnej (uwzględniając koszty i podatek) jak i inwestowania poza polisą inwestycyjną (uwzględniając podatek).

Jestem zwolennikiem pokazywania wersji „pesymistycznych” dla strategii – czyli pokazania wyniku przy inwestowaniu poza polisą i bez uwzględniania możliwości korzystania z parasola. Co oznacza pobieranie podatku przy każdej operacji, która zakończyła się zyskiem.

Publikowany wynik powinien pokazywać realną wartość zysku

Czyli uwzględniać inflację. Inflację wyliczoną w oparciu o dokładne wskaźniki inflacji w badanych okresach.

Uwzględnienie inflacji powoduje dalsze zmniejszenie średniorocznego zysku o kilka procent. Ale dzięki temu otrzymujemy wartość realną zysku.

Analiza strategii powinna analizować przekrojowo wiele inwestycji

Strategie inwestowania uzyskują wyniki konkurencyjne w porównaniu do najlepszych funduszy akcji w okresach ponad 5 letnich. Wynika to z aktywnego reagowania na sytuacje na rynkach finansowych – podczas gdy fundusze akcji pozostają bierne. Analiza dobrej strategii powinna zawierać wyniki dla różnych okresów inwestycji (np: 5/7/10 lat) rozpoczynających się od różnych dat (czasem od dołka, czasem od górki) aby można zbadać częstość uzyskiwania określonych wyników i wykluczyć przypadkowość, czyli sytuację, gdzie strategia uzyskuje dobry wynik jedynie gdy inwestycja zaczyna się „na dołku bessy”.

Dokładność publikowanych wyników

Uwzględnienie wszelkich opóźnień wpływających na podejmowane decyzje i na wynik strategii.

Opóźnienie w otrzymaniu wycen funduszy
Fundusze publikują swoje wyceny z opóźnieniem (najczęściej 1 -dniowym) . Stąd informacja o sygnale zmiany sposobu inwestowania w symulacji wyników powinna być np. o jeden dzień opóźniona. W przeszłości inwestor nie mógł znać wycen funduszu na ten sam dzień, w którym składa zlecenie sprzedaży/zakupu/konwersji
Opóźnienie w realizacji transakcji (polisa)
W przypadku polisy inwestycyjnej zamiana funduszy powinna wykonać się 2 dni po złożeniu zlecenia.
Opóźnienie w realizacji transakcji (poza polisą inwestycyjną)
W takim przypadku zmiana funduszy odbywa się w bardziej złożony sposób. Są to dwie osobne operacje (sprzedaż a potem zakup) przy czym pomiędzy nimi występuje „okres martwy”, w czasie którego pieniądze nie pracują. Dokładnie przedstawia to diagram poniżej.

W przypadku polisy inwestycyjnej – poprawne pobieranie kosztów
W polisie inwestycyjnej tzw „opłata za zarządzanie” wynosi najczęściej od 2-3%. Zawsze lepiej „zawyżać” koszty – stąd proponuję przyjęcie kosztu na wyższym poziomie: 3% rocznie. Koszt ten nie może być po prostu odjęty od średniorocznego wyniku. Powinien być poprawnie pobierany w trakcie analizy. Czyli: 1/12 tego kosztu pobierana jest na koniec każdego miesiąca inwestycji w taki sposób, iż sprzedawana jest część (proporcjonalnie) jednostek funduszy posiadanych na dany moment w portfelu.
Uwzględnianie inflacji
Nie może być po prostu „odjęciem” średniorocznej inflacji od wyniku. W rzeczywistości wpływ inflacji jest większy. Wskazane jest, aby inflacja była uwzględniana dokładnie dla badanego okresu (czyli przy wielu badanych okresach inwestycji inflacja powinna być wyliczona dla każdej inwestycji z osobna).

Publikacja wyników

Tutaj kilka sugestii z mojej strony – co powinna zawierać pełna dokumentacja wyników strategii:

Lista sygnałów zmiany sposobu inwestowania
Czyli lista dat z przeszłości, w których strategia generowała sygnały.
Tabela wyników
Czyli wyniki za kilka wybranych okresów, np. 5,7,10 lat. W ujęciu przekrojowym czyli z pokazaniem wyniku najgorszego i najlepszego, dzięki badaniu takich inwestycji rozpoczynających się w różne dni. Dobrze będzie podać medianę (czyli wartość, od której połowa wyników była lepsza).
Szczegółowy przebieg inwestycji poza polisą inwestycyjną (bez udziału parasoli)
Czyli miesiąc po miesiącu zaprezentowane wyniki: kiedy, jakie fundusze i dlaczego były kupowane/ sprzedawane. Ile jednostek, po jakiej cenie, którego dnia, wraz z uwzględnieniem podatku pobieranego przy sprzedaży z zyskiem.
Szczegółowy przebieg inwestycji w polisie inwestycyjnej
Czyli miesiąc po miesiącu zaprezentowane wyniki zawierające informacje o pobranych kosztach (opłata za zarządzanie w polisie) oraz podatkiem pobranym na samym końcu inwestycji.
Szczegółowy opis zasad działania strategii
Czyli na jakiej podstawie strategia wskazuje zmiany sposobu inwestowania.

Przykład dokładności danych w raporcie (kliknij rysunek aby powiększyć):

Informacja o zasadach działania strategii

Oprócz zasad czysto technicznych dobrze aby strategia została przedstawiona nie tylko jako doskonale działająca w przeszłości – ale też z uzasadnieniem dlaczego będzie skuteczna także w przyszłości. Nie jest to niemożliwe – wystarczy opisać w jaki sposób zasady strategii sprawdzają się w następujących sytuacjach:

  • w czasie wyraźnych spadków na giełdach – giełdy w sposób wyraźny tracą, prawdopodobna większa korekta lub bessa
  • w czasie wyraźnych wzrostów na giełdach – giełdy wyraźnie zarabiają, prawdopodobne silne odbicie lub hossa
  • w czasie powoli rosnącego trendu bocznego – giełda waha się – trochę zarabia, trochę traci, systematycznie jednak bardzo powoli zarabia
  • w czasie powoli spadającego trendu bocznego – giełda waha się – trochę zarabia, trochę traci, systematycznie jednak bardzo powoli traci
  • w czasie trendu bocznego – giełda waha się – trochę zarabia, trochę traci, i przez długi czas utrzymuje się na w miarę podobnym poziomie
  • w czasie fałszywego sygnału – żadna strategia nie może być bezbłędną. Co dzieje się, gdy strategia generuje błędny sygnał. Czyli wskazuje inwestowanie w akcje, gdy właśnie zaczynają się spadki lub wskazuje inwestowanie bezpieczne gdy giełdy zaczynają zarabiać.

Każda strategia opiera się o określone grupy funduszy:

  • jakie są to grupy funduszy o dlaczego te właśnie zostały wybrane do działania według wskazań strategii
  • w jaki sposób dobierane są fundusze do portfela w oparciu o wskazania strategii

Strategie można modyfikować:

  • jak podnieść możliwe do uzyskania zyski w strategii stosując inne grupy funduszy
  • czy modyfikacje wiążą się z dużym ryzykiem uzyskania znacznie niższego zysku niż podstawowa strategia (czyli jak duża może być premia za ryzyko – i o jakim ryzyku mowa).

Podział strategii według Opiekuna Inwestora

Grupa 1: Wiem ale nie powiem

Czyli takie strategie, w których pełna wiedza na temat zasad w oparciu o które dokonywane są zmiany między funduszami jest ukryta przez korzystającymi ze strategii.

Nie znając zasad działania trudno zweryfikować poprawność analiz historycznych (na ile daty sygnałów są wynikiem „przewidywania” lub „dopasowania, aby wyglądały dobrze” a na ile wynikiem jasno określonych reguł postępowania.

Grupa 2: Jak najlepiej dopasowane do przeszłości

Czyli takie strategie, które są nastawione bardziej na „jak najlepsze dopasowanie” do danych historycznych. Strategie, w których poszukuje się coraz lepszego przybliżenia do ideału poprzez odpowiednie dopasowywanie progów alarmowych czy też poziomu wskaźników, na podstawie których reaguje strategia.

Takie strategie będą pokazywać bardzo dobre wyniki z przeszłości – dzięki sztucznemu dopasowaniu parametrów. Po czym poznać takie strategie? Po bardzo dokładnie określonych progach: np. reagowanie na spadek giełdy o 8,46% (ponieważ historycznie wyszedł lepiej niż 10%), analiza jakiegoś współczynnika, który wynosi 48 (ponieważ historycznie „wyszedł” lepiej niż 50). Przy tego typu strategiach czasem można zapomnieć o celu – strategia ma w rozsądny sposób działać w przyszłości.

Grupa 3: Strategie nastawione na przyszłość

Czyli strategie, które są w stanie dokładnie uzasadnić w jaki sposób będą reagować na różne sytuacje na rynkach finansowych. Strategie, które nie starają się dopasować do przeszłości aby pokazać coraz to większe zyski. Ale jednocześnie dające zweryfikować swoją skuteczność w przeszłości.

Strategie dokładnie wyjaśniają w jaki sposób przyjęte zasady będą sprawdzać się w przyszłości, w różnych sytuacjach rynkowych.

Dodatkowy podział: proste vs. skomplikowane

Trudno opracować trywialnie prostą strategię. Jakiś poziom złożoności musi występować. Dobrze, aby zasady, według których działa strategia były na tyle proste, aby dało się je bez trudu zrozumieć. O wiele łatwiej stosuje się strategię, którą dokładnie rozumiemy.

O autorze

Remigiusz Stanisławek

Witaj, z tej strony Remigiusz. Od 2006 roku uczę jak świadomie korzystać z funduszy inwestycyjnych i produktów inwestycyjnych. Czasem opiszę jakąś aferę :) Fundusze to nie lokata. To inwestycja. A inwestycją trzeba zarządzać. Ale wystarczy odrobina podstawowej wiedzy aby skutecznie inwestować. Jeżeli Twoje pieniądze są dla Ciebie ważne – może warto poświęcić im nieco więcej czasu?

Zostaw komentarz