Co na rynkach finansowych?

Rada Polityki Pieniężnej nie zmieniła stóp procentowych (maj 2014). Co to oznacza dla inwestujących w fundusze?

Czy stopy procentowe mają wpływ na wyniki funduszy inwestycyjnych? Na przykład funduszy obligacji skarbowych, czy też funduszy pieniężnych i gotówkowych? Tak. Mają. Wiedza o zależności wyników funduszy od zmian stóp procentowych jest ważna szczególnie przy inwestowaniu na rynku funduszy niższego ryzyka.

Rada Polityki Pieniężnej – w jakich sprawach radzi?

Rada Polityki Pieniężnej (RPP) podejmuje decyzje w sprawach polityki pieniężnej Narodowego Banku Polskiego (banku centralnego naszego kraju). Z kolei NBP, zgodnie z Konstytucją, ?odpowiada za wartość polskiego pieniądza?, co według ustawy o NBP oznacza: ?utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu?. RPP ustala corocznie założenia polityki pieniężnej. Innymi słowy, jej zadaniem jest ustalanie, jak powinny kształtować się narzędzia polityki pieniężnej, po to aby nie dopuścić do wzrostu inflacji ponad pożądany poziom. (definicja w oparciu o nbportal.pl).

Do najważniejszych zadań Rady należy: ustalanie założeń polityki pieniężnej NBP, ustalanie wysokości stóp procentowych banku centralnego, ustalanie zasad operacji otwartego rynku, tzn. zakupów lub sprzedaży przez bank centralny papier ów wartościowych, realizacja polityki kursu walutowego, ustalonej przez rząd w porozumieniu z Radą.

Ustalanie stóp procentowych – czy powinno interesować inwestujących w fundusze?

Tak. Szczególnie jeżeli inwestujemy w fundusze niskiego ryzyka takie jak fundusze pieniężne, gotówkowe i obligacji skarbowych. Przy funduszach obligacji korporacyjnych takie wydarzenia nie mają praktycznie żadnego znaczenia.

Co oznacza pozostawienie stóp procentowych na niskim poziomie?

Nawet w grupie funduszy niskiego ryzyka warto inwestycjami zarządzać (odpowiednio dobierać i zmieniać od czasu do czasu skład portfela lub kategorie funduszy) – różnice między wynikami funduszy w tej samej kategorii mogą być nawet dwukrotne.

Warto wiedzieć, że są ‚fundusze’ i ‚fundusze’. Znajdziemy (nasze rankingi pokazują to jak na dłoni), że są fundusze z tej grupy, które ciągle mają bardzo słabe wyniki, oraz takie, które zarabiają nawet dwa razy lepiej od najsłabszych. Warto wiedzieć także jaki wpływ na wyniki (obecne i przyszłe) mają różne zdarzenia na rynku – takie jak na przykład wysokość czy też zmiany wysokości stóp procentowych.

Czyli fundusze gotówkowe. Dla funduszy typowo gotówkowych: czyli funduszy z minimalną (lub bez) domieszką obligacji skarbowych i korporacyjnych wpływ poziomu stóp procentowych (i ich zmian) jest bardzo prosty i przejrzysty. Wyniki tych funduszy bardzo szybko dostosowują się do poziomu stóp procentowych, niejako ‚goniąc inflację’.

W kilkumiesięcznych okresach bardzo często utrzymują swoją jakość w porównaniu do innych funduszy z tej grupy – dlatego w modelu ocen stosowanym w portalu Opiekun Inwestora śmiało i prawie ‚w ciemno’ można wybierać te z czołówki rankingu (nie jest to to samo co ‚wyniki w ostatnim roku/ kwartale/ miesiącu – oceny portalu to bardziej złożona analiza przekrojowa pokazująca jak dany fundusz radzi sobie w obecnej sytuacji rynkowej).

W okresach niskiej inflacji i niskich stóp procentowych – wyniki tych funduszy będą słabe – choć bez trudu znajdziemy te, które zarabiają lepiej niż lokata bankowa oraz od razu zauważymy też takie, które notorycznie zarabiają mniej niż połowa lokaty bankowej 🙂

Jeżeli RPP nie zmieniła stóp procentowych – i zgodnie z przewidywaniami nie zamierza tego realizować w najbliższym półroczu – oznacza to, że więcej niż 4-5% w najlepszych funduszach typowo gotówkowych nie można się spodziewać.

Jeżeli RPP podniesie stopy procentowe – wyniki tych funduszy szybko podążą za tym wzrostem.

Porada praktyczna – W okresie niskich stóp procentowych – gdzie w perspektywie roku raczej oczekujemy wzrostu stóp procentowych – fundusze typowo gotówkowe (te lepsze) powinny być lepszym rozwiązaniem niż lokata bankowa o stałym oprocentowaniu. Jeżeli stopy zostaną podniesione – lokata nie podniesie oprocentowania. A fundusz gotówkowy bardzo szybko dopasuje się do nowego oprocentowania instrumentów na rynku – i  z uwagi na swoje bardzo niskie duration portfela (krótkoterminowe papiery w portfelu). Dlatego warto unikać ‚promocyjnych 3-letnich lokat bankowych w obecnej sytuacji rynkowej i przychylnie spojrzeć na (odpowiednio dobrane) fundusze niskiego ryzyka.

Czyli fundusze pieniężne. Tu wymagane jest już wykonanie przeglądu funduszu – i sprawdzenie w co inwestuje. Jeżeli jest tu domieszka obligacji korporacyjnych (częsty przypadek) warto wiedzieć co to oznacza w praktyce. Podobnie – jeżeli jest duża domieszka obligacji skarbowych. A jeżeli obie formy – wtedy należy uwzględnić obie sytuacje.

Odpowiedzi na sposób zachowania się określonych cen składników portfela opisuję poniżej.

Czyli fundusze obligacji korporacyjnych. Tu także warto wykonać przegląd funduszu – i sprawdzenie w co inwestuje. I czy na pewno jest to fundusz w pełni obligacji korporacyjnych – powinien mieć ich w portfelu ponad 80% aby uznać, że pozostała część portfela ma niewielkie znaczenie. W praktyce może się okazać, że fundusz obligacji korporacyjnych ma ich w portfelu mniej niż 50%… (pisałem o tym w tym artykule)

Od strony praktycznej (dla tej części portfela, która oparta jest o poziom stóp procentowych): poziom stóp procentowych i ich niewielkie zmiany nie mają znaczenia dla wyników tych funduszy. Przy zmianach stóp o kilka procent – mogą tu zachodzić proste zależności – wyższe stopy procentowe to nieco wyższe wyniki tych funduszy – ale wpływ ten jest naprawdę niewielki. Przedsiębiorstwa ustalają oprocentowanie emitowanych obligacji w oparciu o biznes plan – oczywiście konkurując z oprocentowaniem lokat.

Dla tej grupy funduszy pozostawienie stóp procentowych bez zmian nie będzie miało dziś praktycznie żadnego znaczenia. I te fundusze będą w nbajbliższych miesiącach uzyskiwać podobne do obecnych wyniki.

Czyli fundusze obligacji skarbowych. To najbardziej złożony – ale też najciekawszy od strony merytorycznej element układanki funduszy niskiego ryzyka. Poniżej podam podstawowe zasady – które jednak trzeba jeszcze dodatkowo poszerzyć o kilka dodatkowych elementów analizy tych funduszy. To temat na ponad godzinne szkolenie.

Porada praktycznaZależność zmian stóp procentowych na wyniki funduszy obligacji jest ‚odwrotna’ niż mogłoby się to wydawać na pierwszy rzut oka. Wzrost stóp procentowych oznacza niestety spadek wyników funduszy obligacji skarbowych. A spadek stóp procentowych oznacza wzrosty wyników funduszy obligacji (stąd doskonałe wyniki w latach 2012 i początku 2013)

Ale – trzeba brać pod uwagę dodatkowe czynniki:

Duration portfela – czy jak ‚sługie; obligacje są w portfelu. Im dłuższe duration tym większy wpływ zmian stóp procentowych na wyniki funduszu

Rodzaj obligacji w portfelu – ze stałym czy też ze zmiennym oprocentowaniem. Te ze stałym oprocentowaniem są bardzo podatne na zmiany stóp procentowych

Zmiany poziomu aktywów w funduszu – czyli sytuacje, w których np. w ciągu 3 miesięcy aktywa funduszu zwiększyły się / czy też zmniejszyły o ponad 20% – to wymaga dłuższej analizy

I kilku innych cech

To co warto zapamiętać – fundusze obligacji skarbowych nie reagują na zmiany stóp procentowych następnego dnia po ogłoszeniu zmiany poziomu stóp procentowych. To byłoby zbyt łatwe 🙂 Te zmiany niejako antycypują wcześniej. Dodatkowo na chwilowe zmiany (wzrosty / spadki) mogą mieć wpływ np. większe przetargi obligacji. I nie tylko.

A co dla tych funduszy oznacza pozostawienie stóp RPP na niezmienionym poziomie? Podobne zachowanie jak w ostatnich miesiącach i … dla posiadaczy tych funduszy jest to akurat z reguły szczęśliwa decyzja RPP. Podniesienie stóp procentowych dla wielu z tych funduszy skończy się przynajmniej chwilowym osłabieniem wyników lub wręcz spadkami.

O autorze

Remigiusz Stanisławek

Witaj, z tej strony Remigiusz. Od 2006 roku uczę jak świadomie korzystać z funduszy inwestycyjnych i produktów inwestycyjnych. Czasem opiszę jakąś aferę :) Fundusze to nie lokata. To inwestycja. A inwestycją trzeba zarządzać. Ale wystarczy odrobina podstawowej wiedzy aby skutecznie inwestować. Jeżeli Twoje pieniądze są dla Ciebie ważne – może warto poświęcić im nieco więcej czasu?

Zostaw komentarz

komentarze 2