Od lat toczą się dyskusje na temat tego jak bardzo kosztownym produktem (wręcz nie do zaakceptowania) jest polisa inwestycyjna. Dotychczas poza narzekaniami, „że drogo”, „że są koszty” nie znalazłem dokładnych obliczeń porównujących inwestycję w polisie do inwestycji bezpośrednio w fundusze (bez żadnych dodatkowych opłat). Czas to dokładnie policzyć.

[stextbox id=”info”]W tym i kolejnych artykułach przedstawię zasady i metodologię obliczeń, pokażę gdzie popełniany jest poważny błąd merytoryczny przy porównywaniu polisy do inwestycji poza polisą. Będzie  trochę przykładów i liczb dla zainteresowanych – oraz artykuł z podsumowaniem najważniejszych wniosków z tej analizy.[/stextbox]

Ile kosztuje polisa inwestycyjna?

W tym cyklu artykułów policzymy faktyczne koszty i korzyści z inwestowania w produktach typu polisy inwestycyjne oraz w produktach typu platforma mBanku. W tym celu przygotowałem dość złożony model, uwzględniający m.in. inflację, koszty, bonusy, zasady naliczania podatku i tym podobne. Szczegóły samych obliczeń nie wszystkich muszą interesować 🙂 Dlatego elementy poszczególnych analiz będą publikowane w formie dwóch artykułów:

  • artykuł z podsumowaniem analizy jednego problemu badawczego (np. czy warto indeksować wpłaty systematyczne przy inwestowaniu o inflację)
  • artykuł z dodatkowym komentarzem dotyczących obliczeń i dodatkowe rozważania (dla zainteresowanych)

Elementy uwzględniane w modelu

Najważniejsze koszty

Czytelnicy, którzy zapoznali się z zestawieniami poszczególnych produktów inwestycyjnych w moich poradnikach zauważyli jak wiele różnych opłat potrafi się pojawić w ramach poszczególnych produktów. Na końcowy wynik wpływ mają tak naprawdę tylko dwa parametry:

  • miesięczna opłata (stała lub zmienna) – nazywana najczęściej opłatą za zarządzanie. Najczęściej jest to opłata kwotowa, około 10 zł miesięcznie. Czasem jej nie ma, a czasem jest to opłata liczona w inny, bardziej złożony sposób
  • opłata od całości kapitału – zwana Opłatą Za Zarządzanie. Pobierana jako określony procent od bieżącej wartości zgromadzonych na polisie inwestycyjnej środków

Powyższe opłaty mogą być różne w różnych latach trwania programu (np. mogą maleć po 10-tym roku). Takie elementy model także uwzględnia.

Pomijam tutaj miesięczną składkę za ubezpieczenie (z reguły kilka-kilkanaście groszy miesięcznie).

Dodatkowe parametry uwzględniane w symulacji

Po pierwsze: wpłaty do programu. Zakładamy dwie wersje: tylko wpłata jednorazowa, tylko wpłaty systematyczne

  • wpłata początkowa – czyli wpłata jednorazowa na początku inwestycji
  • wpłaty systematyczne – czyli miesięczne wpłaty
  • dodatkowe bonusy kwotowe – czasem pojawiają się  „promocje” lub produkty inwestycyjne oferują dodatkowy bonus. Będzie można sprawdzić jakie znaczenie ma taki bonus w praktyce

Po drugie: podatek:

  • ?pobierany na końcu inwestycji (w przypadku polis inwestycyjnych)
  • pobierany przy zmianach funduszy (w przypadku inwestowania poza polisą)

?Po trzecie: zysk:

  • bez zysku nie ma inwestowania. Do analizy kosztów przyjmuję zyski na poziomie 10% brutto (przed opodatkowaniem, bez kosztów produktu, bez uwzględniania inflacji).

Aby urealnić przebieg inwestycji – zmienność

[stextbox id=”alert”]Najczęstszy błąd w wielu analizach kosztów produktów typu polisa inwestycyjna a inwestowaniem poza polisą polega na przyjęciu stałego zysku.[/stextbox]

Przykładowo przyjmując zysk 10% średniorocznie zakłada się, że kształt wykresu jest zawsze rosnący (linia pomarańczowa). Niestety – w praktyce inwestowania na rynku funduszy jest to niemożliwe. Aby urealnić przebieg inwestycji w każdym kolejnym roku nasza inwestycja: traci dodatkowo 10% (aby potem szybko odrobić straty) i w innym miesiącu: zarabia dodatkowo 5% (aby potem szybko te zyski stracić). Ważne – że na końcu każdego roku zysk roczny wynosi dokładnie 10%. Poniższy wykres pokazuje dwa różne przebiegi inwestycji:

Takie ujęcie wykresu z bardzo małymi wahaniami: raz 8% a raz 4% (w ciągu roku często będą występować znacznie bardziej „rozchwiane” wyniki) ma znaczenie przy wyliczaniu podatków O ile w przypadku polisy inwestycyjnej nie ma to znaczenia (liczy się końcowy wynik w porównaniu do sumy wpłat), to już w przypadku inwestycji poza polisą – kształt wykresu uwzględnia jednak pewne wahania ceny i bardziej realistycznie pozwala podliczyć sumę podatków płaconych przy poszczególnych konwersjach.

Wartości dwukrotnego obsunięcia kapitału na poziomie 8% oraz 4% w ciągu każdego roku są w mojej ocenie zaniżone. Ale zbliżają przebieg inwestycji do rzeczywistości. Ja nie znam nikogo, kto inwestuje na rynku funduszy, a wykres wartości portfela jest w jego przypadku ciągle wzrostowy…

Po co takie założenie zmienności wartości portfela w czasie? Aby uwzględnić tę zmienność przy naliczaniu podatku gdy inwestujemy poza polisą inwestycyjną (będzie na ten temat osobny artykuł).

Aby urealnić przebieg inwestycji – inflacja

Z inwestowaniem związana jest inflacja. I inflację także w modelu należy uwzględnić. Na ten temat napiszę osobny artykuł związany z symulacją. Wartość pieniądza w czasie zmienia się. Płacąc podatek na końcu inwestycji (polisa inwestycyjna) płacimy go w wartości nominalnej (na dzień wypłaty) – a odnosi się on przecież do zysków wypracowany z wpłat często z dalekiej przeszłości, gdzie wartość realna tamtej wpłaty była wysoka, jej nominalną wartość „zjadła inflacja” a podatek płacimy od tej nominalnej kwoty powiększanej od zyski. To trochę skomplikowane – ale samo w sobie interesujące. Tak rozbudowany model pozwala sprawdzić np. czy warto indeksować systematyczne wpłaty o inflację.

Przykład produktu do analizy

Pisałem ostatnio o zmianach, które wprowadza Axa do swojej oferty. Dlatego postanowiłem w przykładowych analizach na początek wybrać produkty inwestycyjne Axa.

Dane do analizy produktu systematycznego: Plan Inwestycyjny Axa.

Miesięczna opłata stała 11,18 zł, opłata za zarządzanie 2,25% maleje do 1,25% po 10-tym roku. Opłaty te muszą być przeliczone na opłaty miesięczne. Przeliczenie odbywa się poprzez prosty podział opłaty rocznej przez 12 (różnica w porównaniu do obliczeń z uwzględnieniem procentu składanego jest znikoma i nieistotna dla wyniku obliczeń).

Założenia dotyczące inwestycji: wpłaty po 200 zł miesięcznie, przyjęty roczny zysk na poziomie 10%. Zysk miesięczny wyliczony jest według wzoru na procent składany, stąd nie jest to zwykłe dzielenie 10%/12.

Jak to policzyć?

Wykorzystamy prosty arkusz kalkulacyjny. Obliczając wyniki miesiąc po miesiącu. Dodatkowo na koniec każdego roku zakładam hipotetyczną wypłatę (kolumna Do wypłaty). Co w przypadku analizy polisy inwestycyjnej oznacza naliczenie podatku od wypracowanego zysku.

Mała ściąga, gdyby ktoś planował wykonać podobny arkusz (jest bardzo prosty):

  • Miesiąc/ Rok – pozwala określić, w którym miejscu w historii inwestycji jesteśmy
  • Wartość na początku miesiąca – zgodnie z nazwą – jest to kwota, którą inwestor posiada na rachunku na początku miesiąca
  • Premia – czasem produkty inwestycyjne oferują premie. Tu wpisujemy nominalną wartość premii
  • Wpłata – suma wszystkich wpłat w danym miesiącu (jednorazowa, systematyczna, dodatkowe premie)
  • Zysk w miesiącu -jaki zysk (przed odjęciem kosztów) wypracowała wartość rachunku (zysk liczony od stanu rachunku na początku miesiąca)
  • Wartość całości rachunku – czyli wartość z początku miesiąca plus zysk wypracowany w ciągu miesiąca
  • Opłata administracyjna – tu zaczyna się wyliczanka opłat i kosztów. Na początek opłata administracyjna
  • Opłata za zarządzanie – opłata liczona od wartości całego rachunku inwestycyjnego
  • Suma kosztów – łączny koszt w danym miesiącu
  • Wartość rachunku na koniec miesiąca – czyli wartość po odjęciu kosztów (ta wartość jest „przenoszona” na początek kolejnego miesiąca)
  • Do wypłaty – w tym miejscu obliczana jest wartość do wypłaty (po opodatkowaniu)

Wystarczy wprowadzić kilka warunkowych formuł (czy uwzględniać indeksację czy też nie), formułę na liczenie „zmienności przebiegu wykresu”, i w zestawieniu końcowym przedstawić wyniki w ujęciu nominalnym oraz realnej wartości pieniądza.

Ponieważ analizę wykonujemy dziś, a inwestycja planowana jest na lata w przyszłości wszelkie wyniki „ściagamy” niejako na dzień dzisiejszy. Czyli wartość nominalna wyliczana jest jako dzisiejsza wartość nabywcza pieniądza.

Zapraszam do lektury kolejnych artykułów. Wyniki, które generuje arkusz są naprawdę interesujące. Będę je publikował co kilka dni.

UDOSTĘPNIJ

2 KOMENTARZE

    • Arkusz nie służy liczeniu zysków z inwestycji – raczej porównaniu określonych par produktów, czy też wyliczenia ile warte są teoretycznie gratisy. Arkusza udostępniać nie planuję – choć z uwagi na szczegółowość obliczeń do reklamy produktów przez firmy sprzedażowe się nie nada (z uwagi na urealnienie zysków o inflację), ale mógłby być użyty jako pokazywanie, który produkt jest „lepszy” z uwagi na jeden element kosztu – czyli opłatę za zarządzanie. A to nie do końca pełen obraz sytuacji przy doborze produktu inwestycyjnego. Czasem opłata nawet o 0,5% wyższa broni się dzięki innym cechom produktu (np. szybkość konwersji).

      Zasady obliczeń są dokładnie opisane – najtrudniejszym elementem może być stworzenie „zmienności ceny” – zainteresowani tego typu arkusz będą w stanie wykonać samodzielnie.

      Pytań tego typu było wiele – i obiecuję, że będzie to jeden z elementów dostępnych online w jednym z naszych portali, który musiał ostatnio nieco wstrzymać się z rozwojem (http://www.wynikifunduszy.pl). Tam tego typu symulacje będą udostępnione.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here